جستجو

زرشک

با پیشرفت جوامع بشری، عموما مردم به مصرف بیش از اندازه مواد غذایی شیمیایی گرایش یافته اند. شاید علت این امر را بتوان به دلیل خوشمزه و لذیذ بودن غذاهای شیمیایی دانست که بعلت افزودن طعم دهنده های مختلف به مذاق، خوش می آید و میزان استفاده از آن ها را افزایش می دهد. اما این یک حقیقت غیر قابل کتمان است که مواد شیمیایی برخلاف مزه و طعم خوشمزه سبب بیماری های مختلفی از جمله چاقی مفرط، کبد چرب و حتی در موارد شدیدتر باعث سرطان نیز می شوند. توجه به عوارض نامطلوب مواد غذایی شیمیایی پزشکان و اطباء سنتی را بر آن داشت که به دنبال جایگزینی برای مواد غذایی شیمیایی باشند.

قطعا بر کسی پوشیده نیست که در بین فهرست مواد غذایی، می توان جایگاه ویژه ای برای مواد غذایی طبیعی قرار داد. مواد غذایی که از دل طبیعت تولید می شوند و بدون هیچگونه مواد افزودنی و نگهدارنده در اختیار مردم قرار می گیرد و سبب سلامتی، تندرستی و طول عمر می شوند. در این مقاله سعی شده است نگاهی موشکافانه و دقیق به یکی از محصولات طبیعی به دست آمده از طبیعت بکر یعنی گیاه زرشک و خصوصیات، کاربردها و تاثیرات آن بر سلامتی انسان پرداخته شود.

ویژگی های ظاهری گیاه زرشک

زرشک، میوه ای است که از درختچه ای با ارتفاع حدود 1 الی 5 متر به دست می آید. چوب درخت زرشک متمایل به رنگ قرمز می باشد اما در برخی گونه های دیگر، چوب های این درختچه به رنگ قهوه ای یا زرد نیز دیده می شود. درختچه زرشک دارای میوه های کوچک قرمز رنگ با مزه ترش است که در لابه لای برگ های کوچک بیضی شکلی که حالتی شبیه به دندانه های اره ایی دارند، رشد می کند. زرشک دارای گونه مختلف هسته دار و بدون هسته است.

فصل رویش درختچه زرشک

بهترین زمان برای رشد این گیاه در اواخر فصل بهار و شروع فصل گرماست. معمولا بهترین آب وهوا برای رویش این گیاه، شرایط جوی معتدل است. به همین دلیل مناطق معتدل استوایی اروپا، آفریقا، امریکای شمالی و جنوبی مهمترین مناطق تولید گیاه زرشک هستند. اما در این بین ایران  و بلاخص استان خراسان جنوبی جایگاه اولیه کشت زرشک را به خود اختصاص داده است و سالانه تقریبا 97 درصد از کل کشت زرشک تولید شده در جهان متعلق به کشور ایران است.

شرایط موردنیاز برای رشد گیاه زرشک

گیاه زرشک برای رشد کردن به دو چیز نیازمند است. نیاز آبی و نیاز کودی

نیاز آبی:

معمولا برای آبیاری این گیاه بسته به نوع روش اتخاذ شده برای آبیاری، حجمی بالغ بر 9900 متر مکعب در هکتار لازم است.

نیاز کودی:

گیاه زرشک در مناطق کوهستانی و کوهپایه ای بویژه در خاک های گچی و آهکی، رشد بسیار خوبی دارد. نکته بسیار جالبی که در این باره به چشم می خورد این است که فسفر تولید شده در تابستان همان سال توسط گیاه زرشک جذب نمی شود بلکه در بهار سال آینده در ریشه و ساقه نفوذ کرده و سبب رشد بهتر می شود.

جایگاه گیاه زرشک در طب سنتی

اطباء سنتی معتقدند که زرشک دارای مزاج سرد و خشک است و برای کسانی که دچار مشکلات صفرا، احساس دائم تشنگی، حرارت معده هستند مفید می باشد. خاصیت های درمانی مصرف زرشک نزدیک به 200 سال است که مورد توجه قرار گرفته  و مطالعات زیادی درباره اثر بخشی آن بر انواع بیماری ها انجام پذیرفته است. این گیاه به علت مزاج سردی که دارد بهتر است با داروهای گرم مانند عسل و غیره استعمال شود تا به این ترتیب در باز کردن انسداد مجاری کبدی تاثیر مثبتی برجای بگذارد. می توان گفت گیاه زرشک جزء گیاهان نادری است که هر قسمت از آن از جمله برگ، ساقه، ریشه و میوه دارای خواص دارویی وآرام بخشی می باشد.

ارزش غذایی زرشک

پزشکان و متخصصان صنایع غذایی با انجام آزمایشات لازم بر روی این گیاه پرخاصیت به این نتیجه رسیده اند که 100گرم زرشک دارای 316 کالری، 27.2 گرم قند و 3.5 گرم چربی می باشد.

خواص دارویی برگ زرشک

درمان اسهال های شدید و مزمن بواسطه استفاده از جوشانده برگ زرشک

- حاوی مقدار زیاد ویتامین ث

- غرغره جوشانده برگ زرشک، اثر چشمگیری در درمان گلودرد دارد.

- تقویت لثه و دندان بواسطه جویدن برگ زرشک

نکته: زنان باردار باید از مصرف زیاد زرشک و قسمت های مختلف آن بپرهیزند، زیرا دارای عوارض نامطلوبی برای آنان می باشد.

خواص دارویی ریشه گیاه زرشک

- رفع سوزش مجرای ادرار

- پایین آوردن تب و دمای زیاد بدن

- درمان یرقان، یبوست

- درمان بیماری هایی چون واریس( گرفتگی وانسداد رگ های خونی)، نقرس، رماتیسم و دردهای مفاصل

- کمک به عملکرد بهتر دستگاه گوارش و رفع مشکلات شدید سوء هاضمه

- خاصیت ضد باکتری و تمیز کننده برای شستشوی مشکلات عفونی چشم

- برطرف کردن خونریزی در خانم هایی که در بین دو عادت ماهیانه دچار این مشکل هستند.

- کمک به درمان کسانی که دچار ورم طحال هستند.

خاصیت دارویی میوه زرشک

- سرشار از ویتامین c- b  و مواد معدنی پرخاصیت مانند روی

- زرشک مانند انتی بیوتیک ها عمل می کند و باعث از بین رفتن قارچ ها و باکتری ها می شود.

- جهت درمان مسمومیت های غذایی

- مصرف زرشک به دلیل اینکه سطح کلسترول خون را کنترل می کند سبب تقویت قلب می شود.

- استفاده از زرشک باعث درمان سندروم متابولیک می شود.

- از بین بردن  خارش پوستی

- کاهش تورم و فشار خون

نحوه مصرف زرشک

در صنایع غذایی، زرشک را به شکل های مختلفی ازجمله: کپسول، عصاره و پماد موضعی تولید می کنند.

نحوه تهیه کردن جوشانده زرشک

برای این منظور ابتدا باید مقدار 10 الی 20 گرم از میوه، برگ یا ریشه این گیاه را در 1 لیتر آب ریخت و روی دمای مستقیم شعله قرار داد. پس از اینک دم کرده به درجه جوش رسید، شعله را خاموش کرده و آن را به مدت 10 دقیقه بدون استفاده گذاشت تا جای گیرد. در هنگام نوشیدن باید آن را از صافی رد کرده و مقداری عسل به آن اضافه نمود.

نکته: میزان مصرف جوشانده زرشک در روز به طور طبیعی سه فنجان می باشد.

فیلترها
Sort
display